นิตยสารรายสะดวก  Articles  ๐๑ เมษายน ๒๕๔๖
เรื่องของสาคู
กางเขนดง
... สาคูแม่เอ๊ย.....
​ใครๆ​ ก็รู้จัก สาคู ในชื่อของขนมมี​ทั้งแบบคาว หวาน ​และคง​จะนึกถึงแป้งเม็ดเล็กๆ​ สีขาว ​ที่เวลาสุกแล้ว​​จะใส เหนียว นี่มันก็แป้งมันนี่นา แล้ว​ทำไมมันเรียกสาคูหล่ะ เคยสงสัยกันบ้างไหม

เราสงสัยเรื่อง​นี้มานานแล้ว​​เพราะผู้ใหญ่เคยเล่าให้ฟังว่าสาคู ก็​คือแป้งชนิดนึง ​ที่​เอามาทำขนม​ได้ แป้งนี้​ได้จากต้นสาคู ฟังแล้ว​ก็ทำให้อยากเห็นต้นสาคูซะจริงๆ​ เลย​ว่าหน้าตา​เป็นยังไง เด็ก​ที่เติบโตในป่าคอนกรีตอย่างเรา​จะด้อยโอกาสก็ตรงนี้หล่ะค่ะ​

พอ​ได้มีโอกาส​ไปเยี่ยม ป่าพรุโต๊ะแดง หรือชื่ออย่าง​เป็นทางการว่า ศูนย์วิจัย​และศึกษาธรรมชาติป่าพรุสิรินธร ​ที่จังหวัดนราธิวาส จึงมีโอกาส​ได้เห็นต้นสาคู แบบตัว​เป็นๆ​ (เกือบขอลายเซ็นต์แล้ว​ท่านผู้ชม) ​และวิธีการนำแป้งจากต้นสาคูมาทำขนมแบบครบทุกขั้นตอน จึงขอถือโอกาสนี้เล่าสู่กันฟังค่ะ​

สาคู​เป็นต้นไม้ตระกูลปาล์ม มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Metroxylon sagus Ruth. หน้าตาก็คล้ายๆ​ ต้นปาล์มหรือต้นมะพร้าวหล่ะค่ะ​ ลำต้น​จะมี​ส่วน​ที่เลื้อย​ไปบนดิน (คล้ายงู) ​และ​จะมี​ส่วน​ที่ตั้งตรงโผล่พ้นดินจากลำต้น​ที่เลื้อยอีกทีค่ะ​ พยายามนึกหน้าตาของมะพร้าวไว้นะคะ​ ลักษณะใบก็คล้ายๆ​ กันก้านใบนำมาทำไม้กวาด​ได้เช่นเดียว​กับ ไม้กวาดทางมะพร้าว ​แต่ลูกของสาคู​จะเล็กกว่ามะพร้าวค่ะ​ กิน​ได้ด้วย

​ส่วนของต้นสาคู​ที่​จะให้แป้ง​จะ​เป็น​ส่วนลำต้นค่ะ​ ​แต่​ต้องอาศัยระยะเวลานานประมาณ 17 ปีจึง​จะให้แป้ง ​ซึ่ง​เป็นเหตุให้ปัจจุบันนี้คน​จะเปลี่ยน​ไป​ใช้แป้งอื่นแทนแป้งสาคูในการทำขนม ขนม​ที่​ใช้แป้งสาคู​เป็น​ส่วนผสมก็เช่น สาคู ตะโก้สาคู ข้าวเกรียบว่าว
ข้าวเกรียบปากหม้อ ​และ​ถ้า​เป็นขนมตามท้องถิ่นภาคใต้ก็​จะเรียกว่า กือรือโป๊ะ หรือข้าวเกรียบ​ที่ผสมเนื้อปลา (อร่อยมากค่ะ​) กือแลแป๊ะ (อันนี้ไม่เคยลอง ​แต่ชื่อมันน่ารักดีนะคะ​)

ขั้นตอนการเตรียมแป้งสาคู
1. ​เอาต้นสาคู มาตัด​เป็นท่อนๆ​ แล้ว​ล่องเรือออกมาจากป่า (สาคูมักขึ้น​ในป่าพรุ​ซึ่ง​เป็นป่า​ที่มีน้ำขังค่ะ​ จึง​ต้องนำออกมา​โดยการล่องเรือ)
2. นำมาปอกเปลือกลำต้นออก แล้ว​​ใช้ แปรงขูด​เอาเนื้อไม้ ​จะ​ได้ออกมา​เป็นขุยๆ​
3. ​เอาขุยเหล่านั้น​มาคั้นน้ำ (เหมือนคั้นกะทิ) แล้ว​กรองด้วยผ้าขาวบาง ​จะ​ได้​ส่วน​ที่​เป็นแป้งสาคูตกตะกอน ​และ​ส่วนน้ำ​ซึ่ง​จะเรียกว่า
น้ำฝาด (​เป็น​ส่วนประกอบอื่นๆ​ ในต้น)
4. รินแยกน้ำฝาดออกจากแป้งสาคู แยก​เอา​แต่แป้ง ล้างจนน้ำใส ​ได้แป้งสีขาว
5. ​เอาแป้งสีขาวมาตากแดด
6. ทำแป้งให้แห้งสนิท​โดยคั่ว หรืออบ​โดย​ใช้​ความร้อน
7. เก็บแป้งไว้ในถุงแบ่งตามเกรด​ความหยาบ ​และละเอียด จากนั้น​ก็นำ​ไปทำขนมต่าง ๆ​ ค่ะ​

 

F a c t   C a r d
Article ID A-058 Article's Rate 9 votes
ชื่อเรื่อง เรื่องของสาคู
ผู้แต่ง กางเขนดง
ตีพิมพ์เมื่อ ๐๑ เมษายน ๒๕๔๖
ตีพิมพ์ในคอลัมน์ สัพเพเหระ
จำนวนผู้เปิดอ่าน ๑๒๑๒ ครั้ง
จำนวนความเห็น ๘ ความเห็น
จำนวนดอกไม้รวม ๒๑
| | | |
เชิญโหวตให้เรตติ้งดอกไม้แก่ข้อเขียนนี้  
R e a d e r ' s   C o m m e n t
ความเห็นที่ ๑ : yrt [C-144 ], [202.28.62.68]
เมื่อวันที่ : 01 เม.ย. 2546, 05.09 น.

[:-Pเออดีเนาะ..งั้นมันมี​ที่ปลูกไร่สาคูอะไร​ด้วยรึป่าว คุ้นๆ​เหมือนกันว่ะ

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๒ : Talay Boy [C-148 ], [203.155.35.114]
เมื่อวันที่ : 01 เม.ย. 2546, 06.59 น.

555 ไม่อ่านก็ไม่รู้นะเนี่ย
พออ่านหมดแล้ว​นะ นึกถึงรายการสารคดีของ discovery channel เลย​
จำ​ได้ว่าเคยดู​ที่เค้า​ไปถ่ายทำเผ่าอะไร​ซักเผ่านึงเนี่ยล่ะ แล้ว​ผู้ชายก็​จะ​ไป
ล่าสัตว์ ​ส่วนผู้หญิงก็ทำอาหาร ก็จำเห็นเค้า​ไปตัดต้นไม้มาแล้ว​ก็​เอามาขูดๆ​
แล้ว​ก็​เอามาคั้น​เป็นน้ำขาวๆ​ แล้ว​ก็ทิ้งให้มัมตกตะกอน แล้ว​ก็​จะ​เอาตะกอน
ขาวๆ​ (​ซึ่งตอนนั้น​มันแห้งแล้ว​) กลับ​ที่พัก​เพื่อ​ไปทำอาหาร
ฮี่ๆ​ๆ​ สงสัย​จะคล้ายๆ​กันน่ะ

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๓ : นกยูง เชียงใหม่ [C-204 ], [203.155.176.72]
เมื่อวันที่ : 05 เม.ย. 2546, 05.02 น.

อยากกินสาคู
มีลูกอีกคน​จะให้ชื่อสาคู!!

อิ อิ อิ

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๔ : add [C-650 ], [208.147.1.3]
เมื่อวันที่ : 22 ก.ค. 2546, 14.36 น.

อ้อ ดีจังค่ะ​ เคยเห็นต้นนี้ในป่าทางภาคใต้ เห็นตอน​ที่​เขาผ่าต้นนี้ด้วย ​เป็นแป้งสีขาวๆ​ข้างใน ​แต่จำรายละเอียดตอน​ที่​เขาทำแป้งสาคูไม่​ได้ ดีจังเลย​​ที่​ได้รู้เรื่อง​​ทั้งหมด

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๕ : เด็กใหม่ในเมือง [C-947 ], [161.200.255.161]
เมื่อวันที่ : 25 พ.ย. 2546, 03.35 น.

อ่านแล้ว​คิดถึงสาคูใส้หมู

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๖ : จต [C-1580 ], [202.28.62.70]
เมื่อวันที่ : 22 ก.ย. 2547, 12.46 น.

ถึง​กับ​ต้องถ่อต้น มาจากป่าเลย​รึ ไม่ง่ายๆ​

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๗ : ข้าวจี่ [C-1861 ], [202.142.197.70]
เมื่อวันที่ : 14 ต.ค. 2547, 13.26 น.

อยากชื่อนี้เหมือนกัน ​เป็นขนม​ที่ไม่ชอบกินเลย​ ​แต่ชอบหน้าตาของมัน ​แต่ตอนนี้เปลี่ยนใจมาชอบแล้ว​ล่ะ

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๘ : อรทัย [C-12411 ], [124.157.220.33]
เมื่อวันที่ : 26 ส.ค. 2550, 05.18 น.



...​..​ถ้า​ได้เห็นต้นสาคูตอน​ที่มีดอก​และผล ก้านของดอก​และผลแผ่ออกยาวรอบคอยอดของมัน สวยงามมาก ผลของมัน​เมื่อสุกหวาน ๆ​ ฝาด ๆ​ น่าทานเช่นกัน

...​..สาคู ​ที่​เป็นป่าอยู่​บริเวณ คลอง ห้วย หนอง บึง ​เป็น​ที่พักหลบนอนของบรรดาสัตว์น้ำ เช่น ปลา ปู เต่าหอย ​ส่วนใบ​ใช้ทำจาก​เป็นตับสำหรับมุงหลังบ้าน ต้นจากสาคู แสดงถึง​ความอุดมสมบูรณ์ของท้องถิ่นนั้น​ เ มื่อลอกต้นจากสาคูออกแล้ว​ คลอง ห้วย ลึก ​สามารถระบายน้ำ​ได้ดี ​แต่สิ่งมีชีวิต​ที่แสดงถึง​ความสมบูรณ์ของชีวิต ​ได้หาย​ไปด้วย สัตว์น้ำไม่มี​ที่หลบภัย ​ที่วางไข่ขยายพันธ์ จึงอพยพ​ไปอยู่​​ที่อื่น อนิจจา

แจ้งลบข้อความ


สั่งให้ระบบส่งเมลแจ้งการเพิ่มเติมความเห็น
 ศาลานกน้อย พร้อมบริการเสมอ และยินดีรับฟังข้อเสนอแนะจากทุกท่าน  ติดต่อเว็บมาสเตอร์ได้ทางคอลัมน์ คุยกับลุงเปี๊ยก หรือทางอีเมลได้ที่ uncle-piak@noknoi.com  พัฒนาระบบ : ธีรพงษ์ สุทธิวราภิรักษ์  โลโกนกน้อย : สุชา สนิทวงศ์  ภาพดอกไม้ในนกแชท : ณัฐพร บุญประภา  ลิขสิทธิ์งานเขียนในนิตยสารรายสะดวก เป็นของผู้เขียนเรื่องนั้น  ข้อความที่โพสบนเว็บไซต์แห่งนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้โพสทั้งสิ้น