นิตยสารรายสะดวก  Regular Articles  ๐๖ มิถุนายน ๒๕๔๗
แดดร่มลมตก ชมนกชมไม้ ตอน ไปตลาดกันเถอะ
จันทน์กะพ้อ
... สมัย​​ที่ยังไม่มีห้างสรรพสินค้า หรือห้างสรรพสินค้ายังเพิ่ง​​จะตั้งขึ้น​​ใหม่ในเมืองไทยนั้น​​ คนเราไม่ว่าในกรุงเทพฯ ในเมือง หรือในชนบท ก็ยัง​​ต้อง​​ไป...
สมัย​ที่ยังไม่มีห้างสรรพสินค้า หรือห้างสรรพสินค้ายังเพิ่ง​จะตั้งชึ้นใหม่ในเมืองไทยนั้น​ คนเราไม่ว่าในกรุงเทพฯ ในเมือง หรือในชนบท ก็ยัง​ต้อง​ไปจ่ายตลาด ​คือ​ไปซื้อ​กับข้าว ซื้อของกินต่างๆ​​ที่ตลาดสดเสมอ

ตลาดสด ​คือ ตลาด​ที่สร้าง​เป็นโรงเรือนขนาดใหญ่ แล้ว​แบ่งพื้น​ที่ให้คนมาเช่าขายของต่างๆ​ ​ส่วนใหญ่​จะ​เป็นผัก เนื้อสัตว์ ​และเครื่องปรุงในการประกอบอาหารนานาชนิด

เวลาเราเดินเข้า​ไปในตลาดสด​จะ​ได้กลิ่นคาวปลา กลิ่นเนื้อสัตว์ต่างๆ​ น้ำ​ที่รดผักให้ชุ่มชื่น หรือน้ำล้างปลาล้างกุ้ง ​จะไหลลงมาเลอะเทอะทางเดิน ​เพราะเจ้าของตลาดสร้างระบบระบายน้ำไม่ดี สินค้า​ที่วางขายก็​จะไม่ค่อย​เป็นระเบียบเรียบร้อย​เหมือนในห้าง



แม่ค้า​กับลูกค้าก็​จะคุ้นเคย ​เป็นกันเอง​กับลูกค้า ​เพราะจำหน้ากัน​ได้ ​เป็นคนในหมู่บ้านเดียวกันบ้าง เมืองเดียวกันบ้าง ​เป็นต้น ดังนั้น​เวลาลูกค้า​ไปซื้อของก็​จะมี​ทั้งการลดราคาให้ แถมให้ รวม​ทั้งการพูดคุย ถามสารทุกข์สุขดิบต่างๆ​นานา

​แต่ในปัจจุบันระบบเมืองใหญ่​ได้ก้าวเข้ามามีบทบาท​ ​และเบียดบัง​ความ​เป็นอยู่​แบบดั้งเดิมลง​ไป จากตลาดสดกลายมา​เป็น ซุปเปอร์มาร์เก็ต ​ที่ตั้งอยู่​ตามห้าง ​และ​เป็นซุปเปอร์มาร์เก็ต​ที่ตั้งอยู่​แบบ Stand Alone



วิถีผู้คนจึงยิ่งเปลี่ยน​ไป ผู้คนในชนบท​ที่อพยพเข้า​ไปอยู่​เมืองใหญ่ อยู่​ตามหมู่บ้าน​ที่มีรั้วกั้นสูง ไม่ยินดี​ที่​จะสนทนาพูดคุยกัน​เพราะต่างไม่ไว้วางใจ​ซึ่งกัน​และกัน ​ที่เคยมีการทักทายปราศัยกันในตลาดสด ก็กลายมา​เป็นการเดินซื้อของในห้างติดแอร์ ​ใช้รถเข็น รูดบัตรเครดิต มีสินค้าโปรโมชั่นมากมาย​ ​ทั้งของแห้งของสด เช่นของ​จะหมดอายุ​ทั้งหลาย รวม​ทั้ง ผลไม้รวม(เหลือ) ขนมแบบอุตสาหกรรม ขนมปังขนมเค้ก สารพัด

ตลาดสดจึงกลาย​เป็นของล้าสมัย ​ที่สกปรกเลอะเทอะ ไม่น่าซื้อหา ยกเว้น​แต่เพียงอย่างเดียว ​คือ การหาซื้อของเฉพาะ ​ที่ทางห้างใหญ่ไม่​สามารถจัดหามาสนองลูกค้าเฉพาะกลุ่ม​ได้ เช่น ของป่า​ที่ยังไม่​เป็น​ที่นิยม​ทั้งหลาย ผักหวานป่า ใบแต้ว ใบเสม็ด ใบย่านาง มะยม มะกอก เห็ดต่างๆ​ ​เป็นต้น



​แต่​ถ้าหากพิจารณา​โดยลึกซึ้งแล้ว​ สิ่ง​ที่ตลาดสดมีมากกว่าตลาดติดแอร์ ​คือ ​ความสัมพันธ์​และ​ความผูกพันฉันท์มิตร ​ความ​เป็น​เพื่อน การมีทุกข์​และมีสุขร่วมกัน เสมือน​เป็นชุมชนหนึ่ง​ต่างหากจากสังคมหมู่บ้าน​ที่​แต่ละคนอยู่​

​ที่ตลาดสดเรา​จะ​ได้รับรู้ว่า แม่ค้าคนนี้ไม่สบาย แม่ค้าคนนี้ถูกโกง ลูกค้าคนนี้ถูกหวยรวยเบอร์ ฯลฯ ในขณะ​ที่ เรา​จะไม่​ได้รับรู้เรื่อง​เหล่านี้เลย​ใน ซุปเปอร์มาร์เก็ต

​เมื่อตลาดสดถูกโจมตีจากตลาดติดแอร์ ​และ​ความไม่สะดวก​ของ​แต่ละชุมชน​ที่​จะ​ต้องเดินทางมายังตลาดสด จึงทำให้เกิดตลาดนัดตามชุมชนขึ้น​​เป็นรายสัปดาห์ เช่น วันพฤหัสมีตลาดนักปากแซง วันเสาร์มีตลาดนัดคลองน้ำใส ​เป็นต้น ​ซึ่งก็​เป็นตลาดบน​ที่โล่งๆ​ไม่มีตัวอาคาร ชาวบ้าน​จะ​เอาผลผลิต​ที่ตนเองมีนำมาขาย เช่น ผลไม้ ข้าวสาร ผักต่างๆ​ ฯลฯ หรือ ทำขนมถาดๆ​มาขาย เช่น ขนมชั้น ข้าวเหนียวแดง กะละแม ทุเรียนกวน ​เป็นต้น ตลาดแบบนี้มีเสน่ห์ตรง​ที่มีของดีๆ​ของอร่อยๆ​ของ​แต่ละชุมชนมาขายนั่นเอง ตลาดนี้ไม่​ได้รับการสนับสนุนจากรัฐ​แต่อย่างใด ​แต่​เป็นตลาด​ที่เกิดขึ้น​เอง​โดยแรงบีบ​และแรงผลักดันของระบบตลาดสมัยใหม่ จึงทำให้เกิดการย้อนยุคกลับ​ไปสู่การค้าขายแบบดั้งเดิม ​ที่​ใครมีอะไร​ก็​เอามาแลกเปลี่ยนกันนั่นเอง



ถึง​แม้ว่า ห้าง​จะเกิดขึ้น​มากมาย​ ถึง​แม้ว่าห้างต่างชาติใหญ่ๆ​ ​จะเข้ามาตั้งในเมืองไทยมากมาย​ ​แต่ห้างเหล่านี้ก็ไม่​สามารถ​จะเข้ามาแทน​ที่วิถีชีวิต​และวัฒนธรรมดั้งเดิมของท้องถิ่น​ไป​ได้​ทั้งหมด ยกเว้น​แต่ในเมืองใหญ่เท่านั้น​ ​ที่ระบบห้าง​ได้ดูดกลืน​ความ​เป็นท้องถิ่น ​ความมีรากเหง้า ของ​แต่ละคน​ไปเสียหมด

เชื่อเถอะว่า คนไทยก็ยัง​เป็นคนไทย ถึง​จะมีวัฒนธรรมใหม่มาครอบ ​แต่ก็ไม่​สามารถ​จะลบเลือน​ความ​เป็นไทย​ไป​ได้ มี​แต่ธุรกิจต่างชาติ​ต้องปรับตัวตาม​ความ​เป็นไทยของเราเท่านั้น​จึง​จะอยู่​รอด​ได้

ไม่เชื่อก็คอยดูต่อ​ไปเถอะ!

​ถ้า​ใครมีโอกาสเดินทาง​ไปต่างจังหวัด ​ได้เห็นตลาดนัดตามหมู่บ้าน ขอให้ลองแวะเข้า​ไปชม ท่าน​จะ​ได้เห็นสิ่ง​ที่​เป็นวิถีชีวิตตามธรรมชาติของชุมชน ​ได้เห็นสินค้าแปลกๆ​​และแตกต่าง ​และ​ได้สัมผัส​ความ​เป็นตัวตนของ​ความ​เป็นไทยอย่างแท้จริง

 

F a c t   C a r d
Article ID A-431 Article's Rate 6 votes
ชื่อเรื่อง แดดร่มลมตก ชมนกชมไม้ ตอน ไปตลาดกันเถอะ
ผู้แต่ง จันทน์กะพ้อ
ตีพิมพ์เมื่อ ๐๖ มิถุนายน ๒๕๔๗
ตีพิมพ์ในคอลัมน์ แดดร่มลมตก ชมนกชมไม้
จำนวนผู้เปิดอ่าน ๑๐๕๑ ครั้ง
จำนวนความเห็น ๒ ความเห็น
จำนวนดอกไม้รวม ๒๘
| | | |
เชิญโหวตให้เรตติ้งดอกไม้แก่ข้อเขียนนี้  
R e a d e r ' s   C o m m e n t
ความเห็นที่ ๑ : ศาลานกน้อย [C-1242 ], [000.000.000.000]
เมื่อวันที่ : 06 มิ.ย. 2547, 09.20 น.

ผู้อ่าน​ที่รัก,

นิตยสารรายสะดวก​ ​และผู้เขียนยินดีรับฟัง​ความคิดเห็นต่อข้อเขียนชิ้นนี้
เชิญคลิกแสดง​ความเห็น​ได้​โดยอิสระ ขอขอบคุณ​และรู้สึก​เป็นเกียรติอย่างยิ่ง ในการมี​ส่วนร่วมของท่านในครั้งนี้...​

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๒ : รจนา ณ เจนีวา [C-1245 ], [213.3.170.235]
เมื่อวันที่ : 06 มิ.ย. 2547, 22.21 น.

เห็นด้วยค่ะว่า​ตลาด​คือวิถีชีวิตแบบดั้งเดิม​ที่นับวัน​จะลด​ความสำคัญ รจนาเองเวลา​ไปเ​ที่ยวต่างจังหวัด ​จะอยาก​ไปดูตลาดมาก​ที่สุด ​เพราะรู้สึกว่า​เรา​ได้รู้จักคนท้องถิ่นจากตลาดนี่เอง ​และของกินต่างๆ​ก็อร่อยเสียด้วย
ตลาดนัดเมืองนอกนี่ก็น่าสนใจค่ะ​ วันหลัง​จะ​เอามาเขียนเล่าสู่กันฟัง
ขอบคุณ​ที่นำเรื่อง​พื้นบ้าน​และ​ความ​เป็นไทยมานำเสนอ​อย่างสม่ำเสมอนะคะ​
รจนาค่ะ​

แจ้งลบข้อความ


สั่งให้ระบบส่งเมลแจ้งการเพิ่มเติมความเห็น
 ศาลานกน้อย พร้อมบริการเสมอ และยินดีรับฟังข้อเสนอแนะจากทุกท่าน  ติดต่อเว็บมาสเตอร์ได้ทางคอลัมน์ คุยกับลุงเปี๊ยก หรือทางอีเมลได้ที่ uncle-piak@noknoi.com  พัฒนาระบบ : ธีรพงษ์ สุทธิวราภิรักษ์  โลโกนกน้อย : สุชา สนิทวงศ์  ภาพดอกไม้ในนกแชท : ณัฐพร บุญประภา  ลิขสิทธิ์งานเขียนในนิตยสารรายสะดวก เป็นของผู้เขียนเรื่องนั้น  ข้อความที่โพสบนเว็บไซต์แห่งนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้โพสทั้งสิ้น