นิตยสารรายสะดวก  Regular Articles  ๒๔ มกราคม ๒๕๔๙
แดดร่มลมตก ชมนกชมไม้ ตอน เขียวสะแกวัลย์และชมพูพวงประดิษฐ์
จันทน์กะพ้อ
... ช่วงนี้​​เป็นช่วงย่างเข้าฤดูร้อน ดอกไม้ป่านานาชนิดเริ่มแย้มบาน ยังมีดอกไม้ป่าสวยๆ​​แปลกๆ​​อีกมากมาย​​​​ที่เราไม่รู้จัก ​​เมื่อกลา...
ช่วงนี้​เป็นช่วงย่างเข้าฤดูร้อน ดอกไม้ป่านานาชนิดเริ่มแย้มบาน ยังมีดอกไม้ป่าสวยๆ​แปลกๆ​อีกมากมาย​​ที่เราไม่รู้จัก

​เมื่อกลางเดือนมกราคม (2549)​ที่ผ่านมานี้ ฉันมองเห็นดอกไม้ป่าสีเขียวแปลกตาห้อยระย้า​เป็นช่อยาวมากมาย​อยู่​ริมชายป่า ไม่น่าเชื่อเลย​ว่า​จะมีดอกไม้สีเขียว ​เมื่อพินิจดูใกล้ๆ​ จึง​ได้เห็นเกสรกระจุกสีม่วงอยู่​กลางดอกเล็กๆ​ ​และมีกลิ่นหอมอ่อนๆ​ชื่นใจอีกด้วย ฉันไม่รู้ว่าดอกไม้นี้ชื่ออะไร​ ​ต้องเ​ที่ยวถาม​ไปทั่วจึง​ได้รู้ว่า ชื่อดอก "สะแกวัลย์" ​เมื่อ​ไปค้นคว้าดูจึง​ได้​ความรู้อีกว่า กลีบสีเขียว​ที่เห็นนั้น​​เป็นกลีบเลี้ยงไม่ใช่กลีบดอก ​และสีม่วง​ที่เห็น​เป็นกระจุกนั้น​​คือเกสร

คลิกดูภาพขยาย

ภาพถ่ายจากสวนเนินวง จันทบุรี

พวงสีเขียวดอกไม้...​...​แย้มบาน
ออกช่องามตระการ...​..ระย้า
เกสรม่วงหอมนาน...​...​.รวยรื่น
ชื่อสะแกวัลย์กล้า...​...​..เด่นด้วยช่องาม

คลิกดูภาพขยาย

ภาพถ่ายจากสวนเนินวง จันทบุรี

สะแกวัลย์ ​เป็น ไม้พุ่มเลื้อยขนาดใหญ่ กิ่งอ่อนมีขน ออกดอกตรงข้ามกัน​เป็นคู่ๆ​ดอกเขียวอมเหลืองออก​เป็นช่อกระจาย​ที่ปลายยอด กลีบเลี้ยงแยก​เป็น 5 แฉก ไม่มีกลีบดอก เกสรตัวผู้มี 10 อันออกดอก​ระหว่างเดือน มกราคมถึงมีนาคม พบตามป่าเบญจพรรณ​และริมฝั่งน้ำทั่ว​ไป ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดหรือตอนกิ่ง

คลิกดูภาพขยาย

ภาพถ่ายจากสวนเนินวง จันทบุรี

สะแกวัลย์
ชื่อวิทยาศาสตร์: Combretum punctatum Bl.
ชื่อสามัญ: สะแกวัลย์
Calycopteris floribunda Lamk.
วงศ์ COMBRETACEAE


ดอกไม้ป่าอีกชนิดหนึ่ง​​ซึ่งมีลักษณะหลายๆ​อย่างคล้ายคลึง​กับสะแกวัลย์ นั่น​คือ ดอกพวงประดิษฐ์หรือเครือออน ในขณะ​ที่สะแกวัลย์ออกช่อ​เป็นสีเขียว ​แต่พวงประดิษฐ์​จะ​เป็นช่อสีชมพู ปูนแห้ง ปนม่วงอ่อนๆ​ มัก​จะเห็นตามริมป่า ข้างทาง หรือริมบึง



พวงประดิษฐ์แช่มชื่น...​...​ชวนชม
งามช่อชมพูผสม...​...​...​...​.ม่วงน้อย
หากคิด​จะดอมดม...​...​...​..ไร้กลิ่น
บานอยู่​นานไม่คล้อย...​...​.ร่วงร้างลงดิน

คลิกดูภาพขยาย

ภาพถ่ายจากเจ้าหลาว จันทบุรี

เครือออน หรือ พวงประดิษฐ์ มีต้นกำเนิดอยู่​ในพม่า มาเลเซีย​และ เมืองไทยบ้านเรานี่เอง ​เป็นไม้เถาขนาดใหญ่ ต้นแข็งแรง แตกกิ่งก้านสาขามากมาย​ ​เป็นพรรณไม้เลื้อย​ที่ส่งตัวเอง​และดอกออก​ไปไกลๆ​ พอเริ่มเข้าหน้าหนาว ​จะทิ้งใบหมดต้นก่อนออกดอก​เป็นช่อ ดอก​จะบานนานหลายวัน ให้สีชมพูสว่างหวาน กลีบดอก​เป็นมี 3 กลีบ​เป็นสีชมพูอมม่วงหรือ สีขาวเงินเกสรยื่นยาวปลายสีชมพูเข้มเกือบแดง ออกดอกในเดือนธันวาคมถึง เมษายน

คลิกดูภาพขยาย

ภาพถ่ายจากเจ้าหลาว จันทบุรี

พวงประดิษฐ์
Congea tomentosa Roxb.
วงศ์ SYMPHOREMATACEAE
ชื่อสามัญ Shower Orchid

​ทั้งดอกสะแกวัลย์​และพวงประดิษฐ์นี้ ​เมื่อแห้งแล้ว​ก็ยัง​จะคงดอก​เป็นช่ออยู่​อย่างเดิม ไม่ร่วงหล่น เพียง​แต่ค่อยๆ​เปลี่ยนสี​ไป​เป็นสีน้ำตาลเท่านั้น​

อัน​ที่จริงคง​จะคลาสสิคไม่น้อย ​ถ้าเรา​จะบอกรักวันวาเลนไทน์ด้วยดอกไม้ป่า อย่างเช่น สะแกวัลย์หรือ พวงประดิษฐ์

สะแกวัลย์

สะแกวัลย์

พวงประดิษฐ์

พวงปะดิษฐ์

เครือออน

หนังสือ พรรณไม้ในสวนหลวง ร.9

 

F a c t   C a r d
Article ID A-1341 Article's Rate 14 votes
ชื่อเรื่อง แดดร่มลมตก ชมนกชมไม้ ตอน เขียวสะแกวัลย์และชมพูพวงประดิษฐ์
ผู้แต่ง จันทน์กะพ้อ
ตีพิมพ์เมื่อ ๒๔ มกราคม ๒๕๔๙
ตีพิมพ์ในคอลัมน์ แดดร่มลมตก ชมนกชมไม้
จำนวนผู้เปิดอ่าน ๒๑๘๒ ครั้ง
จำนวนความเห็น ๑๑ ความเห็น
จำนวนดอกไม้รวม ๕๑
| | | |
เชิญโหวตให้เรตติ้งดอกไม้แก่ข้อเขียนนี้  
R e a d e r ' s   C o m m e n t
ความเห็นที่ ๑ : แสนรัก [C-6789 ], [219.47.52.46]
เมื่อวันที่ : 24 ม.ค. 2549, 22.15 น.



​เอามาฝากค่ะ​ http://www.morninggarden.com/ สำหรับคนรักต้นไม้

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๒ : ลุงเปี๊ยก [C-6790 ], [61.91.218.51]
เมื่อวันที่ : 24 ม.ค. 2549, 22.25 น.

แดดร่มลมตกคราวนี้ คุณจันทน์กะพ้อเขียนถึงดอกไม้สองชนิด
บังเอิญจริง​ที่ดอกหนึ่ง​เคย​ได้ยินชื่อ​แต่ไม่เคยเห็นหน้า ​ส่วนอีกดอกหนึ่ง​เคยเห็นหน้า​แต่ไม่ทราบชื่อ

เคย​ได้ยินชื่อสะแกวัลย์มานานแล้ว​ เพิ่งเคยเห็นหน้าตาวันนี้เอง ดอกสวยดีนะครับ​ ดอกไม้สีขาวมัก​จะมีกลิ่นหอม คง​จะ​เอากลิ่นยั่วใจแมลงให้หลงไหล ​จะ​ได้​ใช้งานซะให้หนัก ธรรมชาติมีรายละเอียดให้​ได้คิดเยอะดีนะครับ​

ดอกพวงประดิษฐ์ เคยเห็น​แต่ไม่ทราบชื่อ ​ใครหนอช่างเข้าใจตั้งชื่อจริง ๆ​ คง​เป็น​เพราะหน้าตาเหมือนดอกไม้ปลอม ตอนเช่าบ้านอยู่​​ที่เชียงราย มีดอกไม้ชนิดนี้ขึ้น​อยู่​ริมรั้วบ้านติดกันครับ​ ขึ้น​​เป็นดงทึบเลย​ เวลาออกดอกเค้า​จะพรึ่บ​ไป​ทั้งแถบ กลีบดอกดูแข็งแรงไม่บอบบาง ​ถ้า​เป็นผู้หญิงก็​ต้อง​เป็นสาวล่ำสันแบบนักกีฬายกน้ำหนัก ​และอย่าง​ที่คุณจันทน์กะพ้อบอก ​คือดอกบานทนไม่ยอมร่วง กอข้างบ้านเช่าหลังนั้น​ ดอกบานคาต้นจนฝุ่นเกาะเลย​ครับ​

จิบกาแฟสักถ้วยไหมครับ​

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๓ : พญาไฟ [C-6794 ], [61.19.227.2]
เมื่อวันที่ : 24 ม.ค. 2549, 23.35 น.

สีหวานจังเลย​ค่ะ​

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๔ : pilgrim [C-6795 ], [82.3.32.76]
เมื่อวันที่ : 25 ม.ค. 2549, 02.52 น.

พวงประดิษฐ์รูปล่างสุด สวยราว​กับภาพวาดเลย​ค่ะ​

ถ่ายภาพ​ได้สวยมากๆ​ค่ะ​
ดอกสะแกวัลย์ชื่อ​เพราะนะคะ​ ​แต่ดอกล่างพิลชอบชื่อเครือออนมากกว่าค่ะ​ ฟังดูอ่อนหวานดี

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๕ : สิเนรุ [C-6796 ], [202.47.247.157]
เมื่อวันที่ : 25 ม.ค. 2549, 03.26 น.

สวยจังครับ​ดอกไม้ไทย

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๖ : Rotjana Geneva [C-6797 ], [83.180.78.249]
เมื่อวันที่ : 25 ม.ค. 2549, 04.36 น.

เข้ามาชมดอกไม้ด้วยคนค่ะ​ ตื่นตาตื่นใจ​กับดอกไม้ไทย ชื่อ​เพราะ​แต่ไม่ค่อยคุ้นหู (แบบว่าไม่ค่อยรู้จักพรรณไม้น่ะค่ะ​ )​

ชอบใจไอเดียมอบดอกไม้ไทยให้กันวันแห่ง​ความรัก...​.วันนี้สีม่วง ๆ​ ​ทั้งนั้น​เลย​นะคะ​ ชื่นใจจังเลย​ค่ะ​

ขอมอบ สำหรับคนรวบรวมค่ะ​

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๗ : กางเขนดง [C-6807 ], [161.200.255.161]
เมื่อวันที่ : 26 ม.ค. 2549, 10.09 น.

เข้ามาอ่านด้วยคนค่ะ​ ว่า​จะ​ไปลองหาหนังสือดูบ้างยังไม่มีเวลาค่ะ​ ดอกเขียวสะแกวัลย์​ที่พี่แอ๊ดโพสมา ตอน​ไปเดินตามป่า​จะเห็น​เป็นแห้ง ๆ​ สีน้ำตาลปลิวตกอยู่​ตามพื้นทางเดินเยอะเลย​ค่ะ​ มันน่ารักดี ไม่รุ้เรียกว่าอะไร​ ต้นก็ไม่เห็น ​แต่มีเสียงนึงบอกว่า เรียก ฮ่อสะพายควาย ค่ะ​ ดูแล้ว​น่า​จะ​เป็นไม้วงศ์เดียว​กับพวงประดิษฐ์ ​คือ Verbenaceae ​แต่ตอนหลังเค้ามีการแยกแล้ว​ยุบจนตอนนี้งงไม่รู้ว่ามันอยู่​วงศ์ไหนแน่ค่ะ​ ​แต่เจ้าพวงประดิษฐ์นี่ทำให้เห็น​ความประดิดประดอยของธรรมชาตินะคะ​ คล้ายพวงครามค่ะ​ ​แต่พวงครามสีสวยกว่า เออ แฮะ ​จะว่า​ไปแล้ว​ ดอกไม้​ที่มีชื่อพวง ๆ​ นี่เยอะเหมือนกันนะคะ​ พวงคราม พวงชมพู พวงประดิษฐ์ มะลิพวง พวงแก้วกุดั่น

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๘ : หนุ่มร้อยปี [C-7321 ], [203.209.115.128]
เมื่อวันที่ : 15 เม.ย. 2549, 15.43 น.

สวัสดีครับ​ คุณจันทร์กระพ้อ

ปกติผมไม่ใช่คนรักต้นไม้ดอกไม้นักหรอก ​ทั้งๆ​​ที่​เป็นคนต่างจังหวัด (สามพราน นครปฐม) เคยชื่นชมดอกไม้อยู่​ 2-3 ชนิด เช่น ต้นหางนกยูง เคย​ไปเดินดูแถวริมคลองผดุงกรุงเกษม ​และดอกราชพฤกษ์ สุดท้าย​คือ ดอกคูน

ผมคิดว่า​ที่ชอบดอกไม้ตาม​ที่กล่าวมาอาจ​จะชอบ​ที่สีของมันสดใส ดูแล้ว​มีชีวิตชีวาดีนั่นเอง ​แต่เห็นรูปดอกไม้สวยๆ​อย่างในคอลัมน์ของคุณก็สนใจดูนะ ​จะบอกให้

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๙ : http://www.zorpia.com/pr8ngkiet [C-9292 ], [124.121.122.233]
เมื่อวันที่ : 30 ก.ย. 2549, 14.36 น.

ขอร่วมวงด้วยคนนะครับ​
ราวๆ​เดือนกุมภาพันธ์ ปี ๒๕๔๖ ช่วง​ที่​กำลังสนุก​กับ ชีวิตนักพเนจร ตอนนั้น​ มีรถช็อปเปอร์อยู่​คันหนึ่ง​ ขี่ตระเวน​ไปทั่วถิ่นลานนา ตั้งแต่ อ.เมืองปาน จ.ลำปาง ​ไปบ้านเทอดไทย เลย​​ไปถึงแม่สายจ เชียงราย กลับมาพะเยา มาลำปาง ขับย้อนขึ้น​​ไปเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน อ้อมกลับมาเชียงใหม่ มาออกอ.วังเหนือลำปาง แล้ว​ข้ามฟาก​ไปถึงจ.น่าน ผมสังเกตเห็นไม้เถาชนิดหนึ่ง​ บาน​พร้อมกัน ในปลายเดือนมกราคม ​ไปตลอดฤดูร้อน ​ที่ทึ่งมาก​คือสีของ​เขาหวานมาก ชมพูอ่อน จนเข้มเกือบ​เป็นม่วงอ่อน สีคล้ายนมเย็นใส่น้ำแดง แล้ว​ตอน​ที่บาน​พร้อมกัน​ทั้งดอยหรือ​ทั้งหุบ​เขางามมาก งามมากจริง ผม​ได้​แต่จ้องมองจากริมถนน เพลิดเพลินใน​ความงามของ​เขาถาม​ใคร ก็ไม่มี​ใครทราบ ไม่มี​ใครบอกถูกว่าชื่อ ดอกอะไร​ ผมจึงตั้งชื่อ ​เขาว่า ดอกนมเย็น น้องอีกท่านหนึ่ง​ ท่านอนันต์ เดี๋ยวนี้​เป็นรองผู้อำนวยการโรงเรียนเสด็จวนชยางกูรฯ จ. ลำปาง ถามผมว่า ทำไมพี่เรียกดอกนมเย็น ผม บอกว่า ดูสีของ​เขาสิ ชมพูหวาน เหมือนนมเย็นใส่น้ำแดง ช่วงเดือนกุมภาฯ ทุกครั้ง​ที่เราเดินทางจากตัวจังหวัดลำปาง​ไปยังโรงเรียนเมืองปานวิทยา ออก​ไปทางถนนเส้น​ที่ผ่าน อ.แจ้ห่ม สองข้างทางเต็ม​ไปด้วยดอกไม้นี้ ผมสังเกตว่า​เป็นเดือน​ที่พวก​เขาพากันบานแข่ง​ความงามกัน​ทั้งป่า ผมเลย​บอกท่านอนันต์ว่า เรียก ดอกกุมภาพันธ์เถอะ ช่างตั้งใจบานสพรั่งในเดือน​ที่​ใครก็ลง​ความเห็นว่า​เป็นเดือนแห่ง​ความรัก จนใน​ที่สุด มา​ได้คำตอบ​ที่ ท่านดำเกิง ​ที่สอนเกษตร ถึง​ได้ทราบว่า ​ที่เมืองเหนือถิ่นลานนา แถว​ที่ผมย้าย​ไปนั้น​ เรียกพวกหล่อนว่า "เครือออน"

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๑๐ : พรพรรณ วัฑฒนายน peethang@Gmail.com [C-12482 ], [202.28.27.3]
เมื่อวันที่ : 02 ก.ย. 2550, 10.25 น.

แวะเข้ามาชมเห็นภาพดอกสะแกวัลย์ถ่ายภาพ​ได้สวยมากค่ะ​ ​เป็นดอกไม้​ที่หายากในปัจจุบัน ออกดอกหน้าหนาว​เป็นช่อบานทน​เป็นเดือน​ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่​เป็นต้นไม้เก่าแก่ของเดิมตั้งแต่เริ่มสร้างมช.ในปีพ.ศ. 2507 อยู่​​ที่หน้าหอพักนักศึกษาหญิง 2 ​(หอซิกแซก)​ขณะนี้ต้นใหญ่มากเวลาออกดอกบานสะพรั่งอยากให้มาเห็นดอก​ที่นี่บ้างในราวเดือนธันวา - มกราคมค่ะ​
​ส่วนดอกเครือออนชื่อพื้นเมืองหรือฟ้าประดิษฐ์​ที่เพิ่งตั้งใหม่ออกดอกในราวเดือนพฤษจิกา - ธันวาเช่นกันงามมากคะ​​เมื่อบานครั้งแรกดอก​จะสีชมพูเข้มแล้ว​​จะค่อยๆ​จางก่อน​จะล่วง​จะเปลี่ยน​เป็นสีขาว ต้น​เป็นเครือเถาว์ปลูกง่ายมัก​จะมีมากตามป่า​เขา​เพราะลำต้นใหย๋​และ​จะพันต้นไม้อื่น​เป็น​ที่ยึด​ไปเรื่อยๆ​ค่ะ​ เสียดาย​ที่ส่งภาพไม่​เป็นค่ะ​คราวหน้ามีดอกงามๆ​​จะส่งภาพมาให้ชมนะคะ​
ป้าแตง

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๑๑ : รักษ์ [C-19405 ], [115.87.96.150]
เมื่อวันที่ : 02 ก.พ. 2561, 21.41 น.

ดอกไม้รูปแรกๆ​ไม่ใช่สะแกวัลย์นะคะ​ ​แต่​เป็นฮ่อสะพายควาย Sphenodesme pentandra Jack ค่ะ​

แจ้งลบข้อความ


สั่งให้ระบบส่งเมลแจ้งการเพิ่มเติมความเห็น
 ศาลานกน้อย พร้อมบริการเสมอ และยินดีรับฟังข้อเสนอแนะจากทุกท่าน  ติดต่อเว็บมาสเตอร์ได้ทางคอลัมน์ คุยกับลุงเปี๊ยก หรือทางอีเมลได้ที่ uncle-piak@noknoi.com  พัฒนาระบบ : ธีรพงษ์ สุทธิวราภิรักษ์  โลโกนกน้อย : สุชา สนิทวงศ์  ภาพดอกไม้ในนกแชท : ณัฐพร บุญประภา  ลิขสิทธิ์งานเขียนในนิตยสารรายสะดวก เป็นของผู้เขียนเรื่องนั้น  ข้อความที่โพสบนเว็บไซต์แห่งนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้โพสทั้งสิ้น